Zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom to proces, który wymaga ścisłej współpracy na każdym szczeblu samorządu. W systemie stworzonym przez ustawę z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, powiat pełni niezwykle ważną funkcję spajającą działania gmin i koordynującą pracę służb. Jakie dokładnie zadania przepisy nakładają na władze szczebla powiatowego?
Kto na szczeblu powiatu odpowiada za ochronę ludności?
Zgodnie z ustawą, terytorialnym organem ochrony ludności na obszarze powiatu jest starosta. To na nim spoczywa odpowiedzialność za realizację zadań związanych z ochroną ludności oraz obroną cywilną w regionie.
Zarządzanie na tym szczeblu opiera się również na innych filarach:
- Rada powiatu ma obowiązek uchwalać w budżecie (na wniosek starosty) środki finansowe przewidziane do realizacji zadań własnych w tym zakresie.
- Część strategicznych zadań – takich jak koordynacja działań ratowniczych, analiza ryzyka czy ostrzeganie ludności – starosta wykonuje przy pomocy komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej.
Najważniejsze zadania powiatu w zakresie ochrony ludności
Ustawa wyznacza staroście bardzo szeroki katalog obowiązków, który dzieli się na kilka kluczowych obszarów operacyjnych:
1. Koordynacja, nadzór i współpraca
- kierowanie i koordynowanie realizacji zadań przez podmioty ochrony ludności na obszarze powiatu.
- nadzorowanie oraz ocena wykonywania powierzonych zadań przez lokalne podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej.
- koordynowanie współpracy między służbami, inspekcjami i strażami działającymi w powiecie.
- organizowanie współpracy między gminami wchodzącymi w skład powiatu.
- wydawanie organom gminy (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta) zaleceń dotyczących zadań z zakresu ochrony ludności.
- wnioskowanie do wojewody o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej.
- zapewnienie funkcjonowania starostwa w czasie wojny.
- sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań powiatu dla rady powiatu.
2. Zarządzanie zasobami i pomoc gminom
- udzielanie gminom pomocy, gdy ich własne zasoby i możliwości ulegną wyczerpaniu.
- tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań (w tym zapewnienie dostępu do wody).
- wspieranie podmiotów ochrony ludności w wyposażenie w odpowiedni sprzęt i środki ochrony.
- organizowanie udzielania pomocy humanitarnej oraz pomocy doraźnej na obszarze powiatu.
- ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze całego powiatu.
3. Obiekty zbiorowej ochrony i plany ewakuacji
- planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie sprawdzania obiektów budowlanych pod tym kątem.
- wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia.
- wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych oraz informowanie ludności o ich lokalizacji.
- wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony (Centralnej Ewidencji OZO).
- finansowanie oraz współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury ochronnej.
- opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru powiatu.
4. Ostrzeganie, edukacja i walka z dezinformacją
- organizowanie i utrzymanie powiatowych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania.
- planowanie i organizowanie szkoleń, ćwiczeń oraz innych form edukacji z zakresu ochrony ludności.
- zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oraz ewaluacja tych ćwiczeń.
- przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze powiatu.
Jak wspieramy samorządy w realizacji tych zadań?
Sprawne wdrożenie tak obszernego katalogu ustawowych wymogów to duże wyzwanie organizacyjne dla każdego urzędu. Jako eksperci INSTIN skutecznie wspieramy samorządy terytorialne w budowaniu bezpiecznej i zgodnej z przepisami administracji. Oferujemy kompleksowe wsparcie w następujących obszarach:
Audyty i koncepcje:
- Audyt gminy w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
- Audyt zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej
- Koncepcja systemu ochrony ludności i obrony cywilnej
- Koncepcja rozwoju obiektów zbiorowej ochrony (schronów, ukryć i miejsc doraźnego schronienia)
Dokumentacja i plany:
- Plan ewakuacji ludności (wkład do planu wojewódzkiego)
- Plan ochrony dóbr kultury na czas wojny
- Instrukcja postępowania na potrzeby realizacji zadań w razie wystąpienia sytuacji kryzysowych
Szkolenia dedykowane:
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla osób pełniących funkcję wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (ZASADNICZE) (AKTUALIZUJĄCE)
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla kadry samorządu terytorialnego (ZASADNICZE) (AKTUALIZUJĄCE)
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla osób posiadających przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej (ZASADNICZE) (AKTUALIZUJĄCE)
Szkolenia dla pozostałych grup:
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla kadry podmiotów ochrony ludności
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla członków zrzeszeń i przedsiębiorców
- Szkolenie z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej dla ludności
Szkolenia specjalistyczne:
- Ewakuacja osób ze szczególnymi potrzebami (OSP) oraz osób z niepełnosprawnościami (OzN)
- Pierwsza pomoc w sytuacjach kryzysowych
- Szkolenie z bezpiecznych podróży lotniczych
- Szkolenie pracowników ochrony z zakresu ochrony przeciwpożarowej
Ćwiczenia i wsparcie komunikacyjne:
Szukasz rzetelnego wsparcia w przygotowaniu Twojego samorządu do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności?
Koniecznie napisz na kontakt@instin.pl lub zadzwoń pod numer +48 737 393 280.