W ostatnich latach w Polsce, jak i na całym świecie, wyraźnie wzrasta ryzyko wystąpienia zdarzeń, które mogą negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo kluczowej infrastruktury państwa. Wśród tych obiektów strategicznych, ze względu na fundamentalne znaczenie dla życia obywateli, wymienia się ujęcia wody pitnej oraz sieci wodociągowe. Awarie, akty wandalizmu, a nawet potencjalne działania sabotażowe i terrorystyczne wymuszają wdrożenie ścisłych rygorów bezpieczeństwa.
Jednym z najważniejszych dokumentów, który systematyzuje i kodyfikuje te zasady, jest plan ochrony wodociągów. Czym on jest i kto jest zobowiązany go posiadać?
Obowiązkowa ochrona ujęć wody i wodociągów
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, zakłady, obiekty i urządzenia, które mają istotne znaczenie dla funkcjonowania miast lub powiatów, podlegają obowiązkowej ochronie realizowanej przez specjalistyczne formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne. W przepisach tych jako przykłady infrastruktury szczególnie wrażliwej, której zniszczenie mogłoby zagrozić życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku, ustawodawca wprost wymienia m.in. ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków.
Oznacza to, że każdy zarządca i kierownik takiej jednostki infrastruktury publicznej zobowiązany jest prawnie do wdrożenia rygorystycznych i sformalizowanych środków ostrożności, czego fundamentem jest opracowanie dedykowanego planu ochrony.
Czym jest plan ochrony i z kim trzeba go uzgodnić?
Plan ochrony wodociągów to obszerny i szczegółowy dokument określający zasady zabezpieczenia fizycznego oraz organizacyjnego danego obiektu, a także wskazujący potencjalne zagrożenia oraz sposoby ich minimalizacji.
Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie osób i mienia, kierownik jednostki ma obowiązek uzgodnić przygotowany plan z odpowiednimi władzami. W przypadku ochrony obiektów z ewidencji wojewody będzie to właściwy terytorialnie komendant wojewódzki Policji. Natomiast w zakresie oceny ewentualnych zagrożeń o charakterze terrorystycznym dokument taki musi zostać skonsultowany z dyrektorem właściwej delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW).
Warto pamiętać, że ewentualna odmowa uzgodnienia planu ochrony wydawana jest w drodze urzędowej decyzji administracyjnej.
Co musi zawierać plan ochrony wodociągów?
Prawidłowo przygotowany plan musi kompleksowo odpowiadać na specyfikę chronionego ujęcia czy przepompowni. Zgodnie z wytycznymi ustawowymi, dokument taki musi bezwzględnie:
- uwzględniać charakter produkcji lub rodzaj działalności konkretnej jednostki wodociągowej,
- zawierać obszerną analizę stanu potencjalnych zagrożeń (w tym szczególną uwagę należy zwrócić na zagrożenia o charakterze terrorystycznym),
- szczegółowo definiować i oceniać aktualny stan bezpieczeństwa i ochrony danej jednostki,
- zawierać precyzyjne dane dotyczące wykorzystania specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej (jeśli taka została powołana do ochrony obiektu) – w tym m.in. stan etatowy strażników, rodzaj i ilość używanego przez nich wyposażenia i uzbrojenia oraz metody zabezpieczania ich broni i amunicji,
- szczegółowo katalogować i opisywać rodzaj wszystkich zastosowanych w obiekcie zabezpieczeń technicznych (monitoring, alarmy, ogrodzenia itp.),
- zawierać jasne, proceduralne zasady organizacji pracy oraz ramy czasowe wykonywania ochrony jednostki.
Zabezpieczenie infrastruktury krytycznej to nie tylko kwestia dokumentów. W przypadku portów morskich czy obiektów na morzu, ustawa dopuszcza nawet stosowanie ochrony fizycznej od strony wody. W odniesieniu do wodociągów nacisk kładzie się jednak głównie na strefowanie dostępu, patrole oraz nowoczesną elektronikę.
Dlaczego profesjonalny plan ochrony jest niezbędny?
Jego właściwe przygotowanie nie tylko pozwala spełnić bardzo kategoryczne wymagania ustawowe unikając przykrych w konsekwencjach sankcji. Przede wszystkim bezpośrednio przekłada się na realne zwiększenie odporności krytycznej infrastruktury samorządowej na sytuacje awaryjne i celowe akty sabotażu, co z kolei gwarantuje bezpieczeństwo publiczne i ciągłość dostaw czystej wody dla mieszkańców.
Jak wspieramy samorządy i spółki komunalne?
Opracowanie tak zaawansowanego dokumentu bezpieczeństwa i sprawne przejście przez proces uzgodnień z organami ścigania to duże wyzwanie organizacyjne. Jako eksperci Instin wspieramy podmioty publiczne oraz przedsiębiorstwa komunalne w projektowaniu skutecznych systemów bezpieczeństwa. Oferujemy kompleksowe wsparcie w następujących obszarach:
Tworzenie dokumentacji i planów ochronnych:
- Plan ochrony wodociągów.
- Plan ochrony obiektu podlegającego obowiązkowej ochronie.
- Plany ochrony obiektów i obszarów.
- Załącznik antyterrorystyczny (kluczowy przy ochronie infrastruktury wodnej).
Audyty i analizy bezpieczeństwa:
- Audyt bezpieczeństwa fizycznego wodociągów.
- Audyt bezpieczeństwa obiektów i obszarów.
- Audyt bezpieczeństwa pożarowego obiektu.
Szkolenia i procedury dla kadr oraz ochrony:
- Postępowanie pracowników ochrony w sytuacjach kryzysowych.
- Szkolenie operatorów monitoringu wizyjnego.
- Szkolenia antyterrorystyczne oraz szkolenia z zakresu reagowania na atak uzbrojonego napastnika.
- Efektywne wykorzystanie ochrony w przeciwdziałaniu zagrożeniom pożarowym zgodnie z NFPA 601.
- Szkolenie z zakresu rozpoznawania niebezpiecznych przesyłek i postępowania z nimi (dla pracowników biurowych).
- Postępowanie w kontakcie z agresywnym klientem (dla Biur Obsługi Klienta wodociągów).
Szukasz profesjonalnego wsparcia w przygotowaniu planów ochrony wodociągów, które zabezpieczą Twoją gminę i ułatwią procedury urzędowe?
Koniecznie napisz na kontakt@instin.pl lub zadzwoń pod numer +48 737 393 280.